Điều đáng sợ không phải là một hòn đá... mà là khi nó được chuyền từ tay này sang tay khác một cách thiếu kiểm soát.

Mấy ngày qua, từ những câu chuyện xung quanh đời sống văn chương, tôi đã viết liền hai bài thơ. Một bài là chút suy ngẫm về sức mạnh của đám đông. Một bài là tiếng cười nhẹ trước thói quen "đọc bằng... nghe nói".

Không nhằm vào một cá nhân hay một câu chuyện cụ thể nào. Điều tôi muốn nói chỉ là: trước khi khen hay chê một tác phẩm, một con người, có lẽ điều tối thiểu vẫn là... hãy đọc.

Xin chia sẻ cùng bạn bè hai bài thơ viết cách nhau vài ngày, nhưng cùng bắt đầu từ một mong muốn rất giản dị: văn chương nên được đối thoại bằng những trang sách, chứ không phải bằng lời đồn.

ĐÁM ĐÔNG

^{(Viết vụn cuối ngày có quá nhiều hòn đá bay)}

Ban đầu chỉ có một hòn đá

Nằm yên bên lề đường

Không biết ai đúng

Không biết ai sai

Không biết thơ dở thơ hay

Không biết điều gì đã xảy ra.

Một bàn tay nhặt nó lên

Rồi một bàn tay khác

Có người bảo: "Ném đi!"

Có người hỏi: "Ném ai?"

Có người hỏi" "Vì sao?'

Không ai trả lời.

Chỉ thấy hòn đá

chuyền từ tay này

sang tay khác

Đám đông lớn dần

Tiếng cười lớn dần

Những lời phán xét

nặng hơn hòn đá

bay nhanh hơn hòn đá.

Có người chưa kịp hiểu đầu đuôi

Có người chưa kịp đọc hết một câu

Có người chỉ sợ mình… chậm chân

Đến lúc hòn đá rời khỏi bàn tay

chẳng ai còn nhớ

ai là người nhặt nó đầu tiên.

Đám đông sẽ tan

Con đường sẽ vắng

Và sẽ có người

máu me khắp mình.

Và hòn đá nằm lặng im

Như chưa từng biết

mình vừa được dùng

để làm tổn thương một người.

Đám đông không có khuôn mặt

Nhưng hòn đá nào cũng có dấu tay.

27/6/2026

ĐỌC BẰNG... NGHE NÓI
 

Có ông chưa mở trang nào
Đã ngồi chém gió ào ào khen hay!

Hóng dăm lời phán đó đây
Lướt vài trạng thái, hóa thầy… cãi nhau

Cần nâng, bốc tới ngọn cau
Cần dìm, nhấn tận đáy ao tanh rình

Hỏi rằng đọc đến đâu, huynh?
Cười trừ: "Thì cứ... đuổi hình bắt câu!"

Văn chương đâu phải mớ rau
Cân ba tiếng chợ là mau định tiền

Nghe đôi chuyện vụn bên thềm
Thay trăm trang sách còn nguyên, chưa sờ.

Đọc bằng đôi mắt, đừng nhờ
Đôi tai đọc hộ rồi vơ ý người

Lật từng trang giấy, bạn ơi
Kẻo mang tiếng đọc... bằng lời thế gian!

^2/7/2026

Nguyên Hùng