TIN TỨC
icon bar

Nguyễn Trí Huân và những trang viết thấm đẫm chất nhân văn

Người đăng: nguyenhung
Ngày đăng: 2022-06-05 07:30:19
mail facebook google pos stwis
127 lượt xem

HÀ NGUYÊN HUYẾN

Nguyễn Trí Huân thuộc thế hệ nhà văn trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ, có lẽ vì thế mà đề tài ông chọn cho các tác phẩm của mình chủ yếu là chiến tranh. Nguyễn Trí Huân viết kỹ, lối viết duy mỹ mang đến cho người đọc những trang văn đẹp, thấm đẫm chất nhân văn. Với ông, sự cẩn thận luôn là điều cần thiết với người cầm bút.


Nhà văn Nguyễn Trí Huân

1. Năm 2007, nhà văn Nguyễn Trí Huân, khi ấy là Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, đã về báo Văn Nghệ đảm nhận cương vị Tổng Biên tập. Trước đó, ông là Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Còn tôi, dù đã có một loạt truyện ngắn được đăng trên Văn nghệ Quân đội trong những năm 1997 – 2002 nhưng ít có dịp được tiếp xúc với Nguyễn Trí Huân. Mãi về sau này, khi về báo Văn Nghệ làm biên tập viên Ban Văn thì tôi mới có cơ hội trò chuyện với ông nhiều hơn.

Tôi hay đến cơ quan sớm, có khi sớm hơn cả cô lao công. Nhà tôi mãi tận Hà Đông, tôi ngại đi đúng tầm vì đường ra Hà Nội rất đông. Không ngờ Nguyễn Trí Huân cũng đến cơ quan rất sớm. Tiêu chuẩn của Tổng Biên tập có thể điều lái xe đưa đón, song ông bao nhiêu năm nay vẫn thế, vẫn đi làm bằng chiếc xe Dream cũ vì chẳng muốn làm phiền ai. Đến cơ quan sớm, tôi và ông ngồi bên bàn nước có khi cả giờ đồng hồ, mọi người mới lục tục đến. Điều kiện ấy khiến tôi có nhiều thời gian để hiểu thêm về nhà văn Nguyễn Trí Huân.

2. Có thể nói Nguyễn Trí Huân là con người của công việc. Ngay từ khi đặt chân về báo Văn Nghệ, ông đã đề cao việc cải cách tờ báo. Bài vở ngắn hơn, biên tập kỹ hơn, chủ đề cho các chuyên mục rộng hơn. Đặc biệt, ông luôn đau đáu làm sao tăng số lượng phát hành để đời sống anh em trong cơ quan bớt khó khăn. Ông từng làm báo bên quân đội, lương của cán bộ do “trên” lo, số lượng phát hành cũng vậy…, vì thế đời sống anh em bên Tạp chí Văn nghệ Quân đội ổn định hơn Báo Văn Nghệ rất nhiều. Vì thế, khi về Báo Văn Nghệ, nhà văn Nguyễn Trí Huân phải thêm một nỗi lo nữa đó là “cơm áo, gạo tiền” bên cạnh việc làm thế nào cho tờ báo của Hội Nhà văn được hay.

Tên tuổi Nguyễn Trí Huân bắt đầu được biết đến sau năm 1975 với tiểu thuyết “Năm 75 họ đã sống như thế” và nhanh chóng được độc giả đón nhận. Cũng từ đây, các tác phẩm của ông đã góp phần làm phong phú dòng văn học chiến tranh ở Việt Nam. Nhận định về giai đoạn này, nhà phê bình Bùi Việt Thắng viết: “Có thể coi văn học 1975 – 1984 là một chặng đường của tiểu thuyết về đề tài chiến tranh cách mạng. Càng lùi xa sự kiện thì tầm nhìn của nhà văn càng rộng”…

Một tiểu thuyết nữa cũng khiến nhà văn Nguyễn Trí Huân được chú ý, đó là tiểu thuyết “Chim én bay” với cách nhìn nhận mới về cuộc chiến tranh vừa qua. Đó là những năm tháng chiến tranh với tất cả sự khốc liệt của nó, bên cạnh đó là những vấn đề thời sự của cuộc sống hiện nay như: Đổi mới cách nghĩ, cách sống, vấn đề nhân đạo cũng như giải tỏa hận thù, ngăn chặn một cuộc chiến tranh mới không có tiếng súng…

Nhãn quan chân thực đầy tinh thần nhân bản ấy không phải đến “Chim én bay” mới xuất hiện, mà đã manh nha từ “Năm 75 họ đã sống như thế”, tác phẩm mang khuynh hướng sử thi này đã dự báo về cuộc chiến tranh trong tương lai, dự báo về sự lan rộng những hiện tượng tiêu cực ở miền Bắc… Chính vì thế, “Năm 75 họ đã sống như thế” và “Chim én bay” được ghi nhận bằng giải thưởng của Bộ Quốc phòng và Hội Nhà văn Việt Nam.

Đối với báo Văn Nghệ, truyện ngắn luôn được các thế hệ tổng biên tập quan tâm hàng đầu, bởi truyện ngắn là “xương sống” của một tạp chí văn chương. Tôi ở báo Văn Nghệ hơn hai mươi năm, được tham gia vào rất nhiều cuộc thi truyện ngắn. Cuộc thi nào Ban Biên tập cũng thấp thỏm chờ đợi những cây bút mới xuất sắc với những vấn đề mới được phát hiện, những vấn đề mà cuộc sống đương đại đặt ra.

Năm 2011 – 2013 là khoảng thời gian tổ chức cuộc thi truyện ngắn kéo dài 2 năm của báo Văn Nghệ. Đã gần hết thời gian mà Ban biên tập chưa thấy được truyện ngắn nào như ý. Nhà văn Nguyễn Trí Huân hết sức băn khoăn, ông luôn hỏi ban Văn và sốt sắng đọc ngay những tác phẩm chuyển đến. Thất vọng lộ rõ trên gương mặt nhà văn kỳ cựu, người rất “sành” đề tài này. Cuộc thi chỉ còn một vài ngày nữa kết thúc thì báo Văn Nghệ nhận được truyện ngắn “Mười chín tháng tám” của nhà văn Lê Thanh Kỳ gửi đến. Đọc qua, thấy nội dung khá hấp dẫn, chúng tôi thở phào nhẹ nhõm rồi chuyển bản thảo đến Tổng Biên tập Nguyễn Trí Huân.

Kết quả cuộc thi, truyện của Lê Thanh Kỳ được chọn trao giải nhất năm đó. Đây là một truyện ngắn viết về những người công nhân trong các công ty có vốn nước ngoài. Sự chặt chẽ trong lao động của các công ty này luôn là vấn đề hàng đầu và người lao động trong truyện ngắn Lê Thanh Kỳ được đặc tả rõ nét đầy sống động và hấp dẫn.

Cuộc thi truyện ngắn năm 2011 – 2013 lần ấy đã thành công, và công lớn nhất thuộc về nhà văn Nguyễn Trí Huân khi ông đã nắm bắt đúng nhịp cuộc sống, có cái nhìn thực tế, thức thời. Đó cũng là những gì Nguyễn Trí Huân gửi gắm vào các tiểu thuyết của ông: Khép lại quá khứ, xóa bỏ thù hận, ngăn chặn một cuộc chiến tranh không tiếng súng, chân thực và sống động khi viết về cuộc sống, nhân tình thế thái…

3. Năm 2020, nhà văn Nguyễn Trí Huân không tham gia ứng cử vào Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, đồng thời ông cũng xin nghỉ chức vụ Tổng Biên tập Tạp chí Nhà văn & Tác phẩm. Nhân dịp này, anh em trong tạp chí đã tặng ông một bộ hoành phi và câu đối treo tại nhà thờ tại xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng. Bức hoành phi có 3 chữ: “Trung hậu tâm”, do họa sĩ Phạm Minh Hải thực hiện. Còn đôi câu đối thì ghi: “Nghiêm phụ sinh hiếu tử trí nhân dịch thế/ Từ mẫu dưỡng gia phong phúc lộc mãn đường” (lược dịch: “Cha nghiêm sinh con có trí chuyển cuộc sống/ Mẹ hiền nuôi con phúc lộc đầy nhà”). Tôi được chọn làm người viết chữ cho câu đối. Ngẫm nghĩ thấy bộ tự khí này rất đúng với gia phong nhà văn Nguyễn Trí Huân, nhất là 3 chữ “Trung hậu tâm”: Lòng trung hậu trong ngôn luận đã thể hiện trong sáng tác, trong công việc của nhà văn Nguyễn Trí Huân.

Hôm anh em đem về treo, tôi đi từ Đường Lâm xuống. Mới có hơn một năm không về Hạ Mỗ mà thấy khác quá. Tìm mãi không biết nhà ông Huân ở đâu, đành phải hỏi thăm. Tôi rẽ vào một nhà bên đường để hỏi, gặp lúc cả nhà đang ăn trưa và cậu con trai nhanh miệng nói: “Nhà văn Nguyễn Trí Huân, nhà văn của “Năm 75 họ đã sống như thế” đúng không ạ?”…

Thế đấy, một nhà văn mà được người đời nhớ đã là quý rồi, lại là một người trẻ tuổi biết rõ thì càng mừng hơn. Phải chăng đó là một phần thưởng vô giá đối với người cầm bút!

***

Nhà văn Nguyễn Trí Huân sinh năm 1947 tại xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng, Hà Nội. Năm 1965, ông nhập ngũ tại Quân chủng Phòng không – Không quân.

Năm 1971, ông vào chiến trường miền Nam, là phóng viên, biên tập viên của Tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng Trung Trung Bộ. Năm 1979 – 1982 ông là học viên Trường viết văn Nguyễn Du khóa I. Từ năm 1882, ông công tác tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội rồi lần lượt giữ chức Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Tổng Biên tập báo Văn Nghệ, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Nhà văn & Tác phẩm.

Các tác phẩm chính đã xuất bản: “Mặt cát” (tập truyện ngắn, 1977), “Năm 75 họ đã sống như thế” (tiểu thuyết, 1979) “Dòng sông của Xô nét” (tiểu thuyết, 1980), “Chim én bay” (tiểu thuyết, 1988), “Dấu thời gian” (ký, 2004).

Các giải thưởng văn học: Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam (1988 – 1989), Giải thưởng văn học của Bộ Quốc phòng (1989), Giải thưởng về Văn học Nghệ thuật (năm 2007).

Nguồn: https://vanvn.vn/

Bình luận

Để lại comment

Bài viết liên quan

Xem thêm
Quanh một bài thơ đoạt giải gây tranh cãi
Chùm thơ, 3 bài, đã giúp tác giả người Thái Tòng Văn Hân, giành giải B trong cuộc thi thơ Báo Văn Nghệ 2019-2020. Nhưng chính ban giám khảo và người được giải cũng không thể ngờ, một trong ba bài thơ đó lại gây tranh cãi nảy lửa trong dư luận. Đó là bài “Mẹ tôi chửi kẻ trộm”.
Xem thêm
Phải kiêu hãnh làm người!
Người Việt Nam chúng ta, ngay trong ngày hôm nay, nếu không có đủ tự tin kiêu hãnh làm người thì đừng nói có thể làm được bất kỳ điều gì, dù nhỏ nhất như tự bưng bát cơm ăn, tự mặc quần áo, tự giải quyết vấn đề cá nhân lặt vặt mà người khác giới hoặc lú lẫn, hoặc mới sơ sinh cần phải hỗ trợ như một lẽ tất nhiên.
Xem thêm
Bùi Phan Thảo: “Khi đời mình cũng cheo leo đồi dốc”
Giờ đây, quê hương Quảng Trị, đã có nhiều tiếng nói thi ca mới, trẻ trung, hiện đại, đa chiều, thế sự… vừa là kế tục truyền thống, mang hơi thở, nhịp điệu cuộc sống mới hôm nay, tiêu biểu chính là Bùi Phan Thảo, thơ anh đang tạo nhiều âm vang và dư ba trong lòng bạn bè, đồng nghiệp và bạn đọc…
Xem thêm
Một Nhà thơ – Thầy thuốc Nhân dân nặng lòng với chiến dịch phòng chống Covid tại TP.HCM
Một Nhà thơ – Thầy thuốc Nhân dân nặng lòng với chiến dịch phòng chống Covid tại TP.HCM
Xem thêm
Văn học trẻ TPHCM: Chờ đột phá
Tháng 12/2021, Hội Nhà văn Việt Nam dự kiến tổ chức Hội nghị Những người viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 tại Đà Nẵng. Hiện tại, Hội Nhà văn TP.HCM vừa hoàn tất danh sách đề cử 15 tác giả trẻ gửi ban tổ chức. Đây là cơ hội để nhận diện văn học trẻ của thành phố hiện nay.
Xem thêm
‘Tôi không tin một tác phẩm thiếu thực tế lại chạm được vào cảm xúc con người’
Sau những dự án về biển đảo với những ấn phẩm ra đời song hành cùng các hoạt động xã hội sôi nổi tri ân hậu phương của những người lính Trường Sa, nhà thơ nhà báo Lữ Mai lại tiếp tục đồng hành cùng những cựu chiến binh trong hành trình kiếm tìm đồng đội. Tri ân những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống nhưng không chỉ có tiếng bom đạn, không chỉ có đau thương mà còn có những cảm xúc ngậm ngùi, hoài niệm trên hành trình đưa hài cốt các anh về đất mẹ. Chư Tan Kra là địa danh đã đi vào lịch sử gắn với những cuộc chiến đẫm máu, nhưng Chư Tan Kra xuất hiện trong thơ Lữ Mai không chỉ là những trận đánh ác liệt, mà còn là một kỉ niệm, nơi tình đồng chí được tôn vinh và sống mãi. Chư Tan Kra mây trắng, tập trường ca mới nhất của chị vừa hoàn thành ngay lập tức đã tạo những hiệu ứng xã hội lan tỏa. Chị cho rằng, thực tế là điều kiện quan trọng để nảy sinh cảm xúc khi viết, chị không tin một tác phẩm thiếu thực tế sẽ chạm đến được cảm xúc của người đọc.
Xem thêm
Nhà văn Lê Văn Nghĩa – sống nghĩa tình, viết nghĩa nhân
Dẫu biết trước ngày nhà văn Lê Văn Nghĩa rời xa chúng ta sẽ không còn lâu. Dẫu biết hơn mười năm qua anh đã kiên cường chống chọi với bạo bệnh. Dẫu biết tình yêu chữ nghĩa mãnh liệt đã giúp anh vượt lên nỗi đau bệnh tật để bền bỉ sáng tác và nhiều quyển sách có giá trị liên tiếp được xuất bản, có những quyển sách được nối bản năm bày lần. Dẫu biết anh đã ở lằn ranh hết sức mong manh giữa sự sống và cái chết. Dẫu biết cuộc đời là hữu hạn…Nhưng, khi tin nhà văn Lê Văn Nghĩa vĩnh viễn ra đi, tôi và bạn bè anh, không chỉ bàng hoàng, tiếc thương, mà còn thấy rõ cái khoảng trống mà một nhà văn sống một cuộc đời nhân nghĩa và viết về nghĩa nhân, để lại.
Xem thêm
Thi sĩ Văn Công Hùng: Gã Pleiku lãng tử
Sau khi tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Huế (1980),
Xem thêm
Bạn văn: Nguyễn Khắc Phê | Nguyễn Quang Lập
Nguyễn Khắc Phê là nhà văn đầu tiên mình gặp trong đời.
Xem thêm
Nhà văn Lê Văn Nghĩa giữa biết cười và dám cười
Nhà văn Lê Văn Nghĩa đã ra đi ở tuổi 68, lúc 22h25’ ngày 25/7 tại TPHCM, vì ung thư di căn.
Xem thêm
Nhớ Nguyễn Khải
Đó cũng là lần đầu tiên mình tin anh Khải khuyên mình chân thành nhất. Trước nay anh nói câu gì mình cũng khả nghi. Anh sống khéo nổi tiếng, chưa chê văn ai nửa câu. Hoặc khen hoặc không chứ chưa bao giờ chê.
Xem thêm
Nhà văn Vũ Hạnh: Ngòi bút tỏa sáng tinh thần văn hóa dân tộc
Nhắc đến Vũ Hạnh, chắc hẳn bạn đọc sẽ nhớ đến tác phẩm vang bóng một thời như Bút máu.
Xem thêm
Bạn văn: Nguyễn Trọng Tạo
Thời đó anh Tạo nổi như cồn, bài thơ Tản mạn thời tôi sống được cả nước bàn tán xôn xao, đó là bài thơ có cái nhìn mới mẻ và xót xa về đất nước. Nhắc đến văn chương thời kì đổi mới không thể không nhắc đến bài thơ này.
Xem thêm
Nguyễn Trường viết về quê hương và người lính
Nhà văn Nguyễn Trường tên thật là Nguyễn Xuân Trường,
Xem thêm
Chúc mừng sinh nhật Lê Thiếu Nhơn
Làm thơ, viết báo, phê bìnhKiêm vai chủ web, một mình một sân
Xem thêm
Lưu Quang Vũ có tin ở hoa hồng?
Thơ và kịch dưới một mái nhà chungĐều bay bổng tài hoa và khát khao, quyết liệt
Xem thêm
Chữ Xuân Quỳnh tự hát
Chữ Xuân Quỳnh tự hátNhư hương quỳnh tự thơm
Xem thêm
Vĩnh biệt Đại tá nhà văn Nguyễn Quốc Trung
Vẫn chân chất đứng bên rừng thốt nốt
Xem thêm
Tô Nhuận Vĩ dưới ngòi bút Nguyễn Quang Lập
Anh em lâu ngày gặp nhau không khỏi có chút ngậm ngùi. Ở Huế nhiều người yêu quí mình
Xem thêm
Khi nhà văn Triệu Xuân trình diễn thơ
Nhà văn Triệu Xuân đọc thơ Chế Lan Viên trong bệnh viện
Xem thêm