TÙNG BÁCH

Nhà thơ Nguyễn Duy Năng sinh năm 1944 tại xã Nghi Hải, nay thuộc phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Ông từng là cán bộ kỹ thuật Nhà máy Đóng tàu Cửa Hội, Phó Giám đốc kinh doanh của Quốc doanh Đánh cá Cửa Hội, Phó Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Thủy sản Nghệ Tĩnh. Hồi thành lập thị xã Cửa Lò, Nguyễn Duy Năng về làm Trưởng phòng Kinh tế tổng hợp thị xã. Trước lúc nghỉ hưu, ông là Giám đốc Trung tâm Khuyến nông – Khuyến lâm thị xã Cửa Lò.

Nhà thơ Nguyễn Duy Năng. Nguồn ảnh: baonghean.vn

Nhà thơ Nguyễn Duy Năng là hội viên Ban Thơ, ông nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Nghệ An khóa IX, từng đoạt Giải thưởng VHNT Hồ Xuân Hương 2000–2005. Nguyễn Duy Năng đã xuất bản nhiều tác phẩm như: Sóng vỗ (tập thơ, NXB Nghệ An, 1997); Hoa gạo rụng về đâu (tập thơ, NXB Nghệ An, 2000); Tản mạn từ nhà ra ngõ (tập tản văn, NXB Nghệ An, 2003); Muối của đất (tập thơ, NXB Nghệ An, 2005); Lẫn vào hai nửa (tập thơ, NXB Hội Nhà văn, 2011); Biển neo tiếng sóng (in chung, NXB Hội Nhà văn, 2012)…

Năm 2003, gặp Nguyễn Duy Năng tại Nhà sáng tác Vũng Tàu, ông nói với tôi: “Hồi cậu ở Hội Văn nghệ Nghệ Tĩnh, bọn mình như Cao Bá Trang, Tú Tâm, Chu Vĩnh Phương, Trần Ngưỡng tầm tầm tuổi nhau, cũng chỉ mới tập tọe làm thơ cho vui thế thôi. Thỉnh thoảng gửi Tạp chí Sông Lam được đăng bài rồi được nhà thơ Nguyễn Quốc Anh (Trưởng ban Hội viên), Lê Thái Sơn (Chủ tịch Hội) động viên, khích lệ nên bọn mình lần lượt trở thành hội viên của Hội”.

Thì ra là thế, các cụ đây là nhà thơ thuộc thế hệ “đời nhà Sơn”. Thảo nào giờ em mới biết! Thế rồi, năm 2009, tôi chuyển về Vinh và sớm được tiếp nhận, hội nhập với nhóm văn nghệ sĩ Nghệ An gồm Nguyễn Duy Năng, Nguyễn Đăng Chế, Nguyễn Long, Hải Thọ, Lê Văn Tùng, Tạ Tâm, Vân Anh, Nguyễn Quốc Anh, Thạch Quỳ… Hầu như tuần nào cũng có cuộc bù khú với nhau, khi thì cà phê, lúc thì bia bọt… Chuyện trên trời dưới đất, chuyện thơ chuyện phú. Nguyễn Duy Năng được anh em suy tôn là “người tổ chức thành công các cuộc hội ngộ”. Phàm những cuộc vui nào dính dáng đến giao lưu thơ phú, Nguyễn Duy Năng thường chỉ đọc một bài, được coi là bài tủ: “Trầu cau cưới một câu Kiều”. Nội dung bài thơ ông viết về cái duyên số vợ chồng ông may mắn cưới được cô con dâu là hậu duệ nhiều đời của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du!

Tôi hay đùa ông:
– Nốt sắm trầu cau, sao không cưới luôn cả cặp câu Kiều cho đủ trên 6 dưới 8, lại cưới một câu hả bác?

Nguyễn Duy Năng nhỏ nhẹ cười hiền rồi phân trần:
– Nhà choa có sẵn một câu rồi, chỉ cần cưới một câu nữa, vị chi là một cặp!

À, thì ra thế.

Bạn bè văn nghệ gần, xa có dịp ghé chơi nhà Nguyễn Duy Năng, bất kể lúc nào cũng đều được vợ chồng ông hồ hởi, tiếp đón niềm nở. Món cá trích ve luộc sấy khô và chai rượu nút lá chuối luôn được Nguyễn Duy Năng dùng đãi khách thay vì “miếng trầu là đầu câu chuyện”. Theo ông giãi bày thì cá trích ve sấy khô là món tạm thời, giữ chân khách (hàm ý, các thi hữu cứ túc tắc nhâm nhi… đợi tí chút, sẽ có món đậm đà bản sắc kẻ bể hơn, do vợ ông chế biến từ bếp bê lên đãi đằng bạn quý).

Nhà thơ Nguyễn Duy Năng tham gia trại sáng tác Đà Nẵng năm 2017.

Tôi nhớ, hồi cậu con trai ông là Nguyễn Lê Huy làm việc tại Tập đoàn sữa TH ở Nghĩa Đàn, tầm đâu được súc gỗ quý ngù hương. Hai bố con tâm đắc ý tưởng tạc bức tượng đại thi hào Nguyễn Du tặng cho Khu Di tích Nguyễn Du ở Tiên Điền (tỏ ý thêm vào đĩa trầu cau cưới một câu Kiều). Bức tượng Nguyễn Du được nhà điêu khắc Trần Minh Châu thể hiện. Ngắm nghía hồi lâu bức tượng, tôi nói với Nguyễn Duy Năng rằng bức tượng nhiều nét giống nhà thơ Trần Hữu Thung hơn là Nguyễn Du. Nguyễn Duy Năng cũng gật gù bảo: “Ừ nhỉ, quả có nhiều nét giống Trần Hữu Thung, đặc biệt là khuôn mặt chữ điền. Nhưng khổ nỗi, Nguyễn Du có tấm hình gốc nào đâu!”.

Lại nhớ, năm 2019, tại quán cà phê Thành Cổ – Vinh, nhà thơ Nguyễn Duy Năng tổ chức buổi ra mắt bài thơ “Dắt mẹ vào thơ” của ông. Bài thơ được tác giả và nhiều bạn bè Câu lạc bộ Tao Đàn Mùa Xuân nhiệt liệt ngợi ca, cổ súy. Bài thơ viết về người mẹ miền biển đã tảo tần suốt đời vì con, vì cháu, cũng như sự biết ơn về đấng sinh thành của tác giả. Tôi đùa Nguyễn Duy Năng:
– Nếu quả đúng như hai câu kết của bài thơ “Con mong dắt mẹ vào thơ/ Thơ chưa ráo mẹ vẫn đưa chân vào” thì xem ra cụ bà cũng sốt sắng muốn vào thơ lắm.

Hóa ra thơ đã đạt tới mức truyền thuyết! Vậy mà ngoài đời, nhà thơ Nguyễn Duy Năng lại tự nhận mình là bèo bọt: “Lắng không đến đáy/ Dạt không tới bờ”.

Theo sự biết của tôi thì Nguyễn Duy Năng và Biển Hồ là hai nhà thơ của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Nghệ An có nhiều bài thơ viết về biển thành công nhất cho đến thời điểm này. Rất tiếc, cả hai nhà thơ đã lần lượt cưỡi hạc về miền mây trắng!
 

DẮT MẸ VÀO THƠ

Thơ: Nguyễn Duy Năng

Nhạc: Sóng Hồng

Thể hiện: NSƯT Ngọc Hà

Clip: Nguyên Hùng
​

Nguồn: Tạp chí Sông Lam

Bài liên quan:

• Tác giả Nguyễn Duy Năng: Người thơ neo vào ngọn sóng (Thùy Vinh)
• Nhà thơ Nguyễn Duy Năng: Từ miền cửa bể | Tác giả - Tác phẩm (NTV)
• Quê bãi ngang | Chùm thơ Nguyễn Duy Năng
• Nguyễn Duy Năng, biển neo tiếng sóng, sóng neo tình người (Hữu Vinh)