Có những hành trình không khép lại bằng dấu chấm, mà tiếp tục cháy âm ỉ trong ký ức và nhân cách con người. "Sau những bước chân là ngọn lửa đời" không kể lại một cuộc đi, mà lần theo những gì còn lại sau mỗi bước đi: trải nghiệm, suy tư, và ngọn lửa nội tâm giúp con người đứng vững trước thời gian và biến động. Cánh buồm thao thức xin giới thiệu dưới đây bài viết chân thành và giàu chiêm nghiệm của nhà thơ Trần Quang Khánh về hành trình sống và hành trình tự soi mình.
 

TRẦN QUANG KHÁNH

(Đọc: “Những dấu chân thơ vẫn ruổi rong” - Tập thơ của nhà thơ Trần Kim Dung)

Tôi đã thấy ngọn lửa đời rực sáng sau những bước chân của chị. Đó là ngọn lửa được cất lên từ những hình ảnh thơ đằm thắm, da diết, giàu lòng yêu thương với những mảnh đất, địa danh chị đã đi qua.

Những địa danh ấy luôn gắn với những con người đã sống và hiến dâng cho sự sống nảy sinh, trường tồn, phát triển.

Khi đến Yên Tử chị thấy gì ở đấy? Tiếng thơ của chị đã cất lên trong vắt, lắng đọng và thật tinh tế:

“Đây suối Giải oan

ranh giới đạo-đời ngàn năm trong vắt”

“Suối rì rầm trang kinh người xưa để lại

Mai lão bên thềm thắp sáng cả thiền am”

Ta nghe được tiếng thì thầm xa thẳm dội về trong tâm thức qua khói sương bảng lảng. Hình ảnh vị vua, vị tông sư Trúc Lâm hóa vào hồn núi sông linh thiêng, gần gũi và thân thiết, nhập thế

“Đức Phật tử về ngự trong cõi nhân gian”

(Yên Tử)

Bài thơ thật đáng yêu! Trong cái cuộc sống bề bộn, mù tít xoay vần hôm nay những câu thơ đã định tâm ta, gột rửa ta hướng về cuộc sống với tư thế bình thản, đón nhận và bước tiếp. Phật và đời, cõi hư và cõi thực quyện trong nhau nâng đỡ sáng lên ngọn lửa đời!

Đọc tập thơ ta như được bước theo nhà thơ lật giở những trang cổ tích, huyền thoại, lịch sử. Những cái cây, hòn đá, giếng nước, bức tường ngàn năm rêu phong cổ kính lại hiện về sống động, giao cảm thân thuộc nhưng không bớt đi uy nghi:

“Những bức tường đá ong bền bỉ

Bao nhiêu chuyện xưa cất giấu trong lòng”

Có những so sánh thật bất ngờ và thú vị:

“Làng cổ Đường Lâm rộn rã sớm trưa

Tường đá ong như lá phổi phập phồng ngàn năm vẫn thở…”

(Làng cổ Đường Lâm)

Đến cầu Long Biên, hồn thơ Trần Kim Dung trở về với những năm tháng “người ra đi đầu không ngoảnh lại/sau lưng thềm nắng lá rơi đầy” (Nguyễn Đình Thi).

“Nhớ lắm năm xưa cũng đông này

Tiễn đoàn Vệ quốc súng chắc tay

Gửi lại Hồ Gươm và Tháp Bút

Hẹn một ngày về tan khói mây”

Hình ảnh, âm hưởng thơ thật hào hùng với tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”!

Bước chân thơ rong ruổi theo năm tháng, theo núi sông. Tôi có cảm tưởng chị đang bay. Ở cái tuổi 80 nhà giáo, nhà thơ Trần Kim Dung vẫn ham đi và đi khỏe. Nhưng có lẽ đây là cái “đi khỏe” của ý chí và khát vọng. Chị muốn ôm vào vòng tay, ánh mắt của mình những đèo, những suối, những sông để rồi cảm xúc viết lên những vần thơ trong trẻo, rộn ràng, tha thiết:

“Đèo Mã Phục bay lên trong sương

Đường xoắn ốc bò trên mây trắng

Suối bên đường reo vui trong nắng

Tam giác mạch mơ màng trải lụa miên man”

(Đèo Mã Phục)

Một cái nhìn thật trẻ trung, rộng mở và vui say!

Tôi có cảm giác những bài thơ, câu thơ hay của nhà thơ Trần Kim Dung trong tập thơ và không chỉ trong tập thơ này là khi lên cao, khi đứng ở vị trí “Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non” (Hồ Chí Minh).

“Hải Vân quan đứng giữ thành

Áo khăn rêu phủ, trên mình đẫm sương”

(Đèo Hải Vân)

Câu thơ, hình ảnh thơ hòa quyện, giao thoa giữa hư-thực, cổ-kim thật hay. Hình ảnh người giữ nước xưa thật phong trần, hiên ngang và bền bỉ! Khách đến hôm nay cũng đã nhuốm sắc màu lịch sử tráng lệ!

Nhà thơ Trần Kim Dung đi nhiều và đến đâu thơ của chị cũng in dấu chân thơ.

Bài thơ “Sông Sài Gòn” nhà thơ có phát hiện mới mẻ.

“Ba trăm năm lẻ vơi đầy

Sông giờ trẻ lại hơn ngày hôm qua

Lặng thầm gom góp phù sa

Làm nên mảnh đất đậm đà phì nhiêu"

Thời gian trôi đi, dòng sông, mảnh đất trẻ lại! Đó là sự trở lại của tuổi đôi mươi cường tráng, năng động đầy khát vọng đi lên!

Tập thơ còn có nhiều bài thơ về địa danh chị đã đến, tôi chỉ điểm vài ba bài tôi thích nhất.

Hai nhà thơ họ Trần: Trần Kim Dung và Trần Quang Khánh.
 

Trong tập “Những dấu chân thơ vẫn rong ruổi” tôi cũng rất thích những bài thơ tứ tuyệt, loại thơ 4 câu của chị. Trong những bài thơ này, Trần Kim Dung đã ghìm những con sóng cảm xúc để chắt lọc, cô đọng và tạo nên không ít thú vị, bất ngờ đầy lí trí mà vẫn rất tình.

Ngỡ Đà Lạt chỉ có thông cao vút

Chấp bão giông đứng thẳng ngóng trời

Bỗng bắt gặp những rừng liễu rủ

Tóc mơ màng đứng ngắm lá thông rơi”

(Không đề 2)

Mới mẻ và sinh động!

Bài “Hoàng hôn” thực sự là một phát hiện, một cảm thức đẹp lạ, tài hoa!

“Mặt trời nghỉ nơi đảo xa xanh biếc

Sóng ru êm mây kéo đến giăng mùng

Ai đốt lửa mà chân trời cháy rực

Thuyền chở đầy cả chiều tím mênh mông”

Tôi cứ nghĩ nếu nhà thơ Trần Kim Dung mà có thêm tập thơ riêng về tứ tuyệt thì chắc là một sự kiện! Bài thơ “Sang đông” kém gì Đường Thi của cổ nhân.

“Thu mải mê đi kiếm lá vàng

Ngoài đồng cúc trắng nở miên man

Đêm qua gió bắc về đầy ngõ

Ríu rít câu chào đông bước sang”

Âm hưởng cổ xưa mà lại trẻ trung, đầy lạc quan yêu cuộc sống! Đó là sự nhận lấy cái quy luật tạo hóa vui sống và đi tiếp đến những đỉnh cao mới của đời và thơ!
 

TP.HCM, chiều 11/1/2026

T.Q.K.