NGUYÊN HÙNG

(Cảm nhận khi tuyển chọn thơ viết về Mẹ của các hội viên Hội Nhà văn TPHCM)

Tôi đã đọc ít nhiều thi phẩm về Mẹ, nhưng có lẽ đây là lần đầu tiên tôi được đối diện cùng lúc với hơn một trăm tiếng nói, một trăm đôi mắt, một trăm nỗi rưng rưng của những phận người - tất cả đều hướng về một danh từ duy nhất: MẸ.

Giữa bao xáo động của chữ nghĩa hôm nay, tôi chợt giật mình nhận ra: viết về Mẹ chẳng bao giờ là cũ. Bởi Mẹ vốn không thuộc về quá khứ.

Trong từng bài thơ ở đây, dù tác giả là ai, từng trải thế nào, hay kinh nghiệm thi ca ra sao, thứ hiện lên trước hết không phải tay nghề, mà là những cú chạm thẳng vào gốc rễ. Những cú chạm không cần tô vẽ, không ẩn dụ cầu kỳ, không cố phô diễn kỹ thuật. Chỉ cần một hình ảnh giản dị, rất đời, rất thực:

- Một giàn rau má sau vườn mùa mưa

- Một nắm đất quê

- Một chiếc áo nâu sồng bạc màu nắng gió

- Một cây bưởi sau nhà

- Một bàn tay run trong buổi chiều muộn…

Nơi ấy, chữ MẸ hiện ra - không như một biểu tượng, mà là một thực thể sống.

Đọc những dòng thơ này, người đọc không chỉ thấy hình ảnh mẹ của tác giả, mà còn “nhìn thấy lại” chính mẹ mình, hiện ra từ ký ức, từ đời sống riêng.

Không chỉ những người mẹ thời chiến tranh.
Không chỉ những người mẹ vùng quê nghèo.
Không chỉ những người mẹ miền Trung gió Lào bỏng rát.
Không chỉ những người mẹ miền Nam còng lưng tìm hái từng búp sen trong mưa gió.

Mà tất cả những bà mẹ Việt - thuộc mọi miền, mọi thời, mọi khổ nạn - đều gặp nhau trong một trường cảm xúc chung. Mẹ không còn chỉ là “mẹ của tác giả”. Mẹ trở thành một “tập thể Mẹ” - mẫu số chung của người Việt. Đó chính là điều làm nên sự đặc biệt của ấn phẩm này.

Trong nhịp sống hối hả, đôi khi ta quên nhiều thứ. Nhưng mỗi khi dừng lại, mỗi lúc mệt nhoài, mỗi khi chạm vào giới hạn, hay đơn giản là những lúc cô đơn - ta nghĩ về Mẹ đầu tiên.

Không cần ai dạy.
Không cần triết lý.

Đứa trẻ vấp ngã - gọi Mẹ.
Người lính ra trận - nghĩ về Mẹ.
Người già cuối đời - nhớ Mẹ.
Kẻ lưu lạc xứ người - hướng về Mẹ.

Mẹ là gốc.
Mẹ là mái.
Mẹ là bến.
Mẹ là nơi ta trở về, và cũng là nguồn sức mạnh để ta tiếp tục bước đi.

Tập thơ này chính là một cuộc “trở về” như thế.

Có những câu chữ trong tập xé lòng người đọc - không phải vì chúng hay, mà vì chúng thật.
Có những câu vụng về, thậm chí không đạt chuẩn thơ hàn lâm, nhưng lại rất “đời”.
Và đôi khi, chính sự vụng về ấy khiến cảm xúc trở nên trực diện hơn - không qua lớp lọc, không qua nhịp điệu mài giũa.

Đó là bản chất của thơ về Mẹ: nó đi thẳng, không vòng vo.

Thơ về Mẹ không phải để “làm sang” cho thi pháp. Thơ về Mẹ - để bày tỏ lòng mình.

Chúng tôi mong rằng, khi đến tay độc giả, cuốn sách này sẽ trở thành một ấn phẩm đáng đọc. Không phải vì nó “hàn lâm”, không phải vì nó “chuẩn mực”, mà bởi nó thực sự ấm áp.

Bởi ai trong chúng ta, dù đi xa đến đâu, cũng mang trong mình một ngôi nhà nguyên thủy.
Ngôi nhà ấy không có mái ngói, không định vị địa chỉ, không có bản đồ Google Map.
Nhưng ai cũng biết - Mẹ đang ở đó. Dõi mắt. Mong mình. Chờ mình.

Xin được giới thiệu và chia sẻ phần thơ trong tập thơ văn viết về Mẹ, như một bó hoa dâng lên Mẹ.
Và xin chân thành cảm ơn các tác giả - những người đã viết nên các dòng thơ này, không bằng kỹ xảo, mà bằng những mảnh đời thực.

Nguyên Hùng
Người tuyển chọn, biên tập và sắp xếp ABC theo họ tác giả phần thơ.
TP.HCM, 11 - 2025

_______________

Thơ chọn về Mẹ gồm 104 bài của 104 tác giả được xếp ABC theo họ. Một số tác giả không biết thông tin để tham gia tuyển tập. Một số khác có gửi thơ nhưng không được chọn, có nghĩa bài chưa phù hợp. Chúng tôi rất mong nhận được sự cảm thông của các tác giả. Sau đây là Mục lục đã lập trong bản thảo phần thơ (file winword) mà người tuyển chọn đã chuyển cho bộ phận thiết kế dàn trang. Rất tiếc, khi in ra, Mục lục chỉ ghi tên tác phẩm nên việc tìm kiếm hơi bất tiện 

Mục lục của bản in (trang đầu)