Dáng mẹ – nguồn mạch dịu dàng của những vần thơ tháng Ba

12 bài thơ trong chùm thơ dưới đây được viết bởi các nữ nhà thơ đến từ nhiều vùng miền và thế hệ khác nhau. Có người viết về mẹ, có người viết về ký ức chiến tranh, có người lặng lẽ gửi vào thơ những rung động rất riêng của một đời đàn bà. Nhưng tựu trung, ở họ vẫn là một nguồn mạch chung: sự dịu dàng, nhẫn nại và bền bỉ của tâm hồn nữ giới. Nhân dịp tháng Ba – tháng của những đóa hoa dành cho phụ nữ – Cánh buồm thao thức xin giới thiệu chùm thơ của 12 tác giả nữ như một lời tri ân đối với những người đã và đang lặng lẽ gìn giữ vẻ đẹp của đời sống bằng trái tim người vợ, người mẹ và thi ca.

Võ Miên Trường

THÁNG BA VỪA MỞ

Hoàng hôn vừa hạ đường bay

Lạ em nắm níu sợi mây lạc lòng

Và thơ - mật ngữ rêu phong

Luân hồi… sóng cứ từng vòng chạm – tan

Xuân còn cư trú trên ngàn

Nguyên khôi kìa những muôn vàn đợi xanh

Tràn tay nỗi nhớ cầm canh

Mà tình như sợi chỉ mành đong đưa

Mùa như đồng lõa giăng mưa

Dắt trang quá khứ về thưa thốt chiều

Quấn tròn một búi rong rêu

Tháng ba vừa mở yêu kiều còn đang…

Và em áo mỏng nhân gian

Kết hoa cho những đoan trang dậy thì…

Dung Thị Vân

KẾT TUỔI HỌC TRÒ

Giữ mãi làm chi những tàn tro

Mai kia rồi cũng rụng xuống mồ

Chiều nay nhặt lại từng ký ức

Kết tuổi học trò xưa hóa mơ

Em trả cho anh lại con đường

Của ngày gió kết một mùi hương

Của tim mười bảy màu áo trắng

Ngỡ ngàng câu nói dậy yêu thương

Anh đã về đâu hay đến đâu

Em nào hay biết quả địa cầu

Mang anh đi tới miền viễn tận

Mà soi dĩ vãng nỗi niềm đau

Em hứa với lòng thôi sẽ quên

Bởi vì gặp gỡ đã không duyên

Nhớ chi ánh mắt anh đau khổ

Mà trói tim mình xanh ước miên.

Huệ Triệu

THÁNG BA

Bến quê thổn thức giấc quê

Hoa xoan nghẹn cả lối về… tháng Ba

Đầu sông, ngồng cải mưa hoa

Cuối sông, nắng thắp la đà mặt sông

Tuổi thơ ngầy ngật gió đồng

Củ khoai mọc cả cầu vồng trong mơ

Bến xưa tóp bụng con đò

Chị ngồi giặt áo cá cờ cọ chân

Gió xuân đã gọi mưa xuân

Bến nghiêng bóng mẹ đãi đần phù sa

Đãi cho mưa nắng thuận hòa

Đãi cho xơ mướp dây cà nương nhau

Tôi rời quê ngoại đã lâu

Gặp bao bến lạ sông sâu. Ngậm ngùi

Thời gian tuổi chị sóng vùi

Bến quê hồn mẹ phảng mùi rạ rơm

Tôi và ký ức rưng thơm

Chan sông vào cả chén cơm xứ người…

Hoa Mai

TỪ NÚI ĐÁ CHẢY DÒNG NƯỚC TRONG

Từ núi đá tuôn trào bao dòng nước

Cứ reo vui trong vắt mà đi

Biển vẫy gọi với bao nhiêu mơ ước

Có mấy ai hiểu núi đá nghĩ gì?

Này là sông mênh mang vỗ sóng

Này là suối nhỏ nhẹ thầm thì

Vẫn biết nguồn nào thì nước ấy

Tâm là nguồn gọi sóng thác diệu kỳ

Trong ngực em chỉ một nguồn suối nhỏ

Chỉ dám trong veo hát với trăng khuya

Không là sông mà đôi bờ kỳ vĩ

Không là thác mà lay động thiên hà

Chỉ là suối gọi tên anh thầm lặng

Người ta khoả chân đành khóc một mình

Nhưng thanh khiết ngọt lành dù lận đận

Chảy khiêm nhường qua vạn nẻo hư vinh.

Nguyễn Thị Ánh Huỳnh

CHIỀU NHẠT

Chiều cuồng cuồng nắng

Gió tốc tốc xanh

Chợt quầng mây màu xác mía

Trời nhàn nhạt

Chiều buông màn

Người đàn bà ngồi tiếc nắng

Tìm sự mặn nồng còn sót lại trong cây cơm nguội

Sự nhàn nhạt của thời gian

Dan díu với người đàn bà

Bằng màu mỡ gà lá bàng chớm lửa

Cảm giác canh suông của vàng mười hoa vông

Cảm giác đơn điệu của mái ngói nhạt rêu

Nghe tóc chiều cay khói

Ngôi nhà trôi

Tay người đàn bà chới với

Hoàng hôn chợt là khách trong nhà

Đêm đã trên giường chờ đợi

Người đàn bà và cây cơm nguội

Cố níu lấy chiều

Đang nhạt

Nhưng

Đám mây màu xác mía

Đã hắt chiều

Đổ đi!

Trần Hà Yên

MẸ NGỒI CHẢI TÓC CHO CON

Mẹ ngồi chải tóc cho con

Ngoài sân nắng ấm vẫn còn đầy hiên

Thương sao tay mẹ dịu hiền

Vuốt ve đi hết ưu phiền trong con

Đôi vai mẹ đã mỏi mòn

Quanh năm gồng gánh trèo non lội đèo

Cuộc đời mẹ lắm gieo neo

Đêm đêm nước mắt chảy theo vào lòng

Ngày mùa tay cấy vừa xong

Thương đôi chân lại đạp vòng bánh xe

Bán buôn tần tảo nón che

Cho con từng quả me vừa chín thơm

Một đời vất vả khói rơm

Bây giờ nắng ấm hương thơm đã về

Bàn tay mẹ lại dãi dề

Chải suông mái tóc mọi bề cho con.

Triệu Kim Loan

MẸ ĐƠM GỐC LÀNH

Mẹ hiền như cánh hoa xoan

Mỏng manh mẹ gánh đa đoan rối bời

Thanh xuân mẹ ngát hương đời

Hội Xoan bén rễ xanh cơi trầu nồng

Gánh gồng cuối bãi đầu sông

Áo tơi mỏng lá mùa đông gió lùa

Mưa giông chân bấm đường bừa

Tháng ba ngày tám cho vừa áo cơm

Lời ru vẳng tiếng thảo thơm

Đồng sâu ruộng cạn mẹ đơm gốc lành

Phù sa bồi đắp ngày xanh

Muôn trùng nghĩa mẹ tác thành duyên con…

Nga Vũ

MẸ ƠI! MƯA

Mẹ ơi! cơn gió Phù điêu
Mang gì mà nặng những điều mênh mang
Tháng ba hoa gạo ghé sang
Con mơ bóng mẹ - rộn ràng ngày xưa

Mẹ ơi! trời đổ cơn mưa
Đường xa ruộng cạn vẫn chưa ráo buồn
Con đi ngày ấy gió buông
Bao đêm mẹ nhắc - qua truông có dài?

Mẹ ơi! màu tóc dần phai
Mà sao phố cứ thở dài - vì sao?
Có lẽ nào... có thể nào?
Bóng quê gởi phố đường vào nhân gian

Mười năm mưa vẫn cứ tràn
Vào trong nỗi nhớ - vòng sang tim này
Nắm gì cho chặt bàn tay
Phố xin trả lại đường mây con về

Mẹ ơi! lối cũ cận kề
Mà nghe ray rứt - bộn bề nhớ thương
Khói vương bếp nhỏ chiều sương
Mẹ ơi! đâu nhỉ cuối đường chia xa

Hình như... vừa mới hôm qua!

Kiều Huệ

THÁNG BA NHỚ MẸ

Ngày mai mùng Tám tháng Ba

Con buồn nhớ mẹ đã xa cõi trần

Mẹ người phụ nữ gian truân

Cuộc đời vất vả nhọc nhằn hy sinh

Chẳng khi nào nghĩ đến mình

Chăm lo hạnh phúc gia đình chồng con

Thanh xuân nhòa nhạt héo hon

Thời gian sức mẹ hao mòn già nua

Thân cò dãi nắng dầm mưa

Nuôi con khôn lớn dắt đưa vào đời

Tháng ba ngày tám mẹ ơi

Tôn vinh phụ nữ ngàn lời ngợi ca

Có bao giờ mẹ đòi quà

Chẳng hề biết tám tháng ba ngày gì

Mẹ không than trách điều chi

Công ơn dưỡng dục con ghi vào lòng

Kính dâng ngàn đóa hoa hồng

Con luôn nhớ mẹ khắc trong tim mình.

Trần Kim Dung

LÀNG CỔ ĐƯỜNG LÂM

Những bức tường đá ong bền bỉ

Bao nhiêu chuyện xưa cất giấu trong lòng

Những chum tương ủ men kín tiếng

Hương ngọt ngào làng xóm trăm năm

Đây cổng làng nhuộm giông bão rêu phong

Mái ngói cổ hiền lành trầm lặng

Đa trăm tuổi xòe ô che nắng

Đón bốn phương trời nườm nượp về thăm

Vó ngựa đâu đây còn lộp cộp đá ong

Voi của Ngô Vương nghỉ bên rặng ruối

Ruối cổ thụ xanh nghìn năm tuổi

Như vẫn đứng chờ voi ngựa dừng chân

Có phải ngày xưa,

                 đây rừng rậm Đường Lâm

 Có “Bố Cái Đại Vương” giết hổ?

 Có Ngô Quyền mưu cao, trí tỏ

Sông Bạch Đằng nhấn sạch lũ Hoàng Thao?

 Mông Phụ, Cam Lâm nhà cổ mời chào

Mây trắng Xứ Đoài ghé thăm Chùa Mía

Giếng nước, sân đình còn nguyên dáng vẻ

Nơi đá khô cằn sinh được hai Vua.

Làng cổ Đường Lâm rộn rã sớm trưa

Tường đá ong như lá phổi phập phồng

                             ngàn năm vẫn thở ...
 

                       Đường Lâm - Tháng 3/2025

Trần Mai Hường

VỢ LIỆT SĨ

(Tặng chị Nguyễn Thị May)

Giấu buồn vào đêm trắng

Không giấu nổi thanh xuân

Người đàn bà tiễn chồng nhập ngũ đã nhiều năm

Nhiều năm tóc búi...

Thanh xuân ơi, má hồng giờ đã sạm

Ngày kết nhụy tình yêu sao quá ngắn

Làm vợ được một tuần rồi tiễn chồng ra trận

Rồi một đời làm dâu...

Đêm đêm ru con bên dốc nhớ

Đêm đêm gọi chồng bên dốc thương

Nhớ mùi chồng chị chạy ra ngõ ngóng

Ngõ vắng im, chị ôm chặt con mình

Rồi xã báo tin anh đã hi sinh

Chiến trường Miền Đông

Cuộc chiến tranh khốc liệt

Tất cả tối sầm quay cuồng trước mặt

Chị thành vợ liệt sĩ từ đây

Rồi ngày lại tiếp ngày

Chị đứng lên làm cột làm kèo làm cửa làm then

Làm chỗ dựa cho cha mẹ anh nương tựa

Đêm đêm chị lại tìm ra ngõ

Chờ linh hồn anh theo gió bay về.

Phùng Hoàng Anh

ÁO DÀI LƯNG GIÓ

Em áo dài

lụa là lưng eo gió

bước dịu dàng mềm con phố em qua

Áo em mỏng

cánh hoa neo vào mộng

ai lá vàng trải thảm ngọc chân em

tóc em suối

xoã ngực trầm hương nắng

ai si mê hồn trổ rễ trăm năm

Vai tần tảo

gánh nhọc nhằn dâu bể

em hiện về từ cổ tích thảo thơm

Chân em bước

cả non sông uyển chuyển

đẩy con thuyền hồn dân tộc xa khơi.